Niniejsza praca stanowi próbę uporządkowania niektórych zagadnień związanych z nadawaniem sensu empirycznego pojęciu „postawa", rozumianemu na poziomie teoretycznym w sposób strukturalny. Starałam się w niej skoncentrować na trzech głównych zagadnieniach. Pierwsze z nich dotyczy problemów wynikających z nieobserwowalności zjawisk określanych terminem „postawa". Główny nacisk położony tu został na trafność wskaźników postawy oraz omówienie czynników warunkujących trafność poszczególnych narzędzi. Druga grupa, to zagadnienia wynikające z przyjęcia trójkomponentowej definicji postawy, a więc sposobów badania poszczególnych składników postawy. Wreszcie ostatnia grupa zagadnień związana jest z wskaźnikową rolą samych postaw wobec takich ogólniejszych zmiennych psychologicznych jak wartości.

Jednocześnie, ze względu na rozległość tematu, zmuszona byłam przyjąć pewne ograniczenia. Tak więc, pojęcie postawy potraktowane zostało w sposób statyczny, tzn. ograniczam się wyłącznie do zagadnień związanych z identyfikowaniem postaw, stwierdzaniem ich istnienia, pomijając cały ogromny obszar problemów wynikających z badania dynamiki postaw, ich funkcjonowania, zmian itp. Po drugie, rozważania te dotyczą w zasadzie tylko postaw społeczno-politycznych, aczkolwiek wydaje się, iż większość wniosków i wyróżnionych problemów mogłaby znaleźć zastosowanie również w odniesieniu do innych postaw. Wybór tego zakresu przedmiotowego odniesienia postaw podyktowany był dwoma względami. Przede wszystkim tym, że poznanie zachowań, ocen i przekonań społeczno-politycznych jest jednym z głównych problemów psychologii społecznej, zarówno z punktu widzenia praktyki społecznej jak i ze względu na przemożny wpływ, jaki ta sfera zjawisk wywiera lub wywierać może na inne dziedziny życia współczesnego człowieka. Po drugie tym, iż w dziedzinie postaw społeczno-politycznych dysponujemy ogromną ilością badań empirycznych i szczególnie interesu-

6