Zainteresowanie problematyką postaw znajduje swój widomy wyraz zarówno w rozważaniach teoretycznych jak i w badaniach empirycznych. Całokształt naukowych dociekań w tej dziedzinie cechuje jednak pewien brak koordynacji. Z jednej strony, sformułowane zostały i nadal są formułowane różnorodne, mniej lub bardziej spekulatywne koncepcje postawy, usiłujące nadać temu pojęciu w miarę jednoznaczny sens teoretyczny. Z drugiej strony, przeprowadzono i nadal się prowadzi ogromną ilość badań empirycznych, w których pojęcie postawy operacjonalizowane jest w sposób rzadko wykazujący jakiś ściślejszy związek z koncepcjami teoretycznymi.

Ten brak bliższych powiązań między teoretycznym i empirycznym nurtem rozważań ma negatywne konsekwencje dla rozwoju naszej wiedzy o postawach. Utrudnia w znacznym stopniu syntetyzowanie wyników badań empirycznych w spójną teorię postaw. Stawia również często pod znakiem zapytania sam przedmiot konkretnych badań empirycznych. Równie negatywne konsekwencje tego stanu uwidaczniają się w dziedzinie zastosowań praktycznych. Zarówno bowiem trafna diagnoza postaw jak i przewidywanie zachowań lub przekształcanie samych postaw możliwe jest jedynie w oparciu o wiedzę teoretyczną. Wszystko to skłania do głębszych refleksji nad związkiem sensu empirycznego i teoretycznego nadawanego pojęciu postawy.

W 1973 roku ukazała się pod redakcją Stefana Nowaka książka pt. Teorie postaw, stanowiąca zbiór artykułów poświęconych różnym zagadnieniom teoretycznym, związanym z problematyką postaw. W artykułach tych zarysowuje się wyraźna wspólnota stanowisk w pojmowaniu charakteru zjawiska postawy, podobny dla przedstawicieli różnych dyscyplin sposób ro-

5