◀


4.4. Zmiana w modelu stabilnym i w modelu dynamicznym. Dwie koncepcje czy dwie wersje jednej koncepcji..............157

5. Konflikt jako proces społeczny. Wewnętrzna dynamika konfliktu...........163

5.1. Konflikt jako proces. Propozycje analizy .... 164

5.2. Przyczyny wybuchu otwartego konfliktu. „Warunki pokoju".............. 173

5.3. Przebieg konfliktów.......... 178

5.4. Regulacja i zakończenie konfliktów..... 186

5.5. Podsumowanie............ 192

6. Ideologiczne aspekty niemarksistowskich konfliktowych modeli społeczeństwa.....194

6.1. Wprowadzenie. Ideologiczne aspekty modeli socjologicznych .............. 194

6.2. Ideologiczne aspekty modeli stabilnych .... 199

6.3. Ideologiczne aspekty modeli dynamicznych . . . 221

6.4. Zakończenie............. 255

7. Konflikt i zgodność. Próby zbudowania jednolitego modelu społeczeństwa.......258

7.1. Wprowadzenie............258

7.2. Konflikt a zgodność i integracja w ramach stabilnych konfliktowych modeli społeczeństwa . . . 260

7.3. Konflikt a zgodność i integracja w ramach dynamicznych konfliktowych modeli społeczeństwa . . 265

7.4. Miejsce integracji i zgodności w ramach konfliktowych modeli społeczeństwa. Podsumowanie . . . 274

7.5. Próby syntezy............277

7.6. Związki między konfliktem i zmiennością a zgodnością i stabilnością w socjologii niemarksistow-skiej a socjologia marksistowska......297

8. Znaczenie niemarksistowskich konfliktowych modeli społeczeństwa w socjologii współczesnej 306

Bibliografia

Contents

6


1. Wstęp.

Przedmiot i zadania analizy

1.1. Pojęciowy model społeczeństwa a teoria socjologiczna

Terminy „model" i „teoria" są w naukach empirycznych rozumiane rozmaicie. Odnosi się to oczywiście również i do socjologii. Nie dyskutując w tym miejscu wszystkich pojęć modelu i teorii, wyjaśnię tylko przyjęte w tej pracy.

Przyjmuję tu koncepcję Piotra Sztompki, według którego „Model to układ, który stanowi środek pośredniego poznania drugiego układu dzięki temu, że jest wobec niego analogiczny pod istotnym względem, a równocześnie bardziej dostępny poznawczo" 1. Model może być przedmiotem materialnym, może też być konstruktem pojęciowym — myślowym obrazem układów realnych, wyrażonym przy pomocy pewnego systemu symboli 2. W tym miejscu interesować nas będzie ten drugi typ. Spośród modeli będących konstruk-

1 P. Sztompka, O pojęciu modelu w socjologii, w: „Studia Socjologiczne" 1968, nr 1,s. 46.

2 Tamże, s. 46.

7


Książka ma pełne prawa zastrzeżone i można ją wykorzystywać wyłącznie na zasadzie dozwolonego użytku

▶