Dotychczasowe ujęcia historii Warszawy. Historia Warszawy na tle badań nad dziejami innych miast polskich. Problematyka miasta w dyscyplinach pokrewnych. Moje propozycje na użytek historii Warszawy.

Już sam pomysł podjęcia badań nad historią warszawy stanisławowskiej wymaga wyjaśnienia. Jesteśmy bowiem świadkami tak bujnego rozkwitu varsavianistyki tego okresu, że jeszcze jedna książka wydać się może szczególnym i lekkomyślnym luksusem. Kiedy w roku 1960, z okazji powołania do życia "Rocznika Warszawskiego", Stanisław Herbst dokonał podsumowania dorobku literatury varsa-vianistycznej stwierdził,z całą słusznością, że dorobek ten jest szczególnie okazały w odniesieniu do czasów 0-świecenia . Od tego czasu przybyło jeszcze wiele prac dotyczących Warszawy drugiej połowy XVIII w.

Jeżeli więc ośmielam się podjąć raz jeszcze temat Warszawy Oświecenia to tylko dlatego, że interesująca mnie problematyka lezy poza sferą "klasycznej" varsa-vianistyki i wskutek tego mniej poświęcono jej uwagi.

Literatura varsavianistyczna skupia na ogół swoje zainteresowanie na mieście jako obiekcie wyodrębnionym przestrzennie, zamykającym się w obrębie pewnego określonego terytorium. Tym samym więc interesują ją dzieje miasta, rozgrywające się "intra muros". Ten swoisty introwertyzm powojennej varsavianistyki ma głębokie uzasadnienia, które polegają na pewnej, trudnej do określenia,

Warszawa 1975.