— PRÓBA POLITYCZNEGO SAMOOKRESLENIA

1. AKTYWNOŚĆ SPONTANICZNA I ZORGANIZOWANA

Programowa „antyorganizacyjność" kontestacji, przeciwstawienie wartości spontanicznego działania wykonywaniu narzuconych z zewnątrz zadań charakteryzuje ogólne nastawienie do istniejących organizacji społeczno-politycznych i określa swoiste formy organizacyjne ruchu. Opozycja ta nie jest jednak wyrazem odrzucenia wszelkiej organizacji w imię dezorganizacji. Proces aktywizacji politycznej młodzieży przebiegał równocześnie w ramach organizacji i poza nimi, był wybuchem spontanicznego protestu i zarazem tworzenia form działania nadających sens tej spontaniczności. Te dwie tendencje: zakwestionowanie organizacji i poszukiwanie przejścia od spontaniczności burzącej wszelki ład organizacyjny do zorganizowanego działania były w ruchu kontestacji równie wyraźne. Zakwestionowanie dotyczyło zarówno organizacji w ogólnym znaczeniu — jako układu wyznaczającego cele i sposoby działania oraz typy międzyludzkiej relacji, jak i jej form konkretnych przeciw którym stawiano konkretne zarzuty: reprezentowanie interesów administracji wyższych uczelni wbrew interesom studentów, emancypacja celów organizacji jako autonomicznego systemu w stosunku do celów zbiorowości, której miała służyć itp.

Spontaniczność — jako przeciwstawienie organizacji — nie była zaprzeczeniem wszelkiego celowego działania. Uczestnicy wydarzeń paryskich rozróżniali wyraźnie, w jakim znaczeniu są programowo antyorganizacyjni. Organizacja rewolucyjna „typu tradycyjnego" zabija spontaniczność, prowadzi do usztywnienia form działania, utrwalenia równie fałszywych, choć nowych — obrazów świata. Odrzucano więc zasadę przedstawicielstwa, pośrednictwa, gdyż ułatwia ona wyodrębnianie się elit aktywistów monopoli-

2 — A. Jawłowska

17