◀


Okładkę projektował

EDWARD KOSTKA

Biblioteka Narodowa Warszawa

30001006004567

£bnS

1*93.695"

0

Printed in Poland

™îï\î% J™dovry lm- Ossolińskich — Wydawnictwo. Wrocław 1976. Nakład: 3500 egz. Objętość: ark. wyd. 12,90, ark. druk. 13,75 Papier S^h sat- ^kl-^Iy> 70 g' 61X86- Oddano do składu 19 iii 1976. Podpisano do druku 5 VIII 1976. Druk ukończono w sierpniu 1976. Wrocławskie Zakłady Graficzne - Zakład Główny. Wrocław ul Oławska 11. Zam. 310/G. L-8. Cena zł 40.—

'9K£0My.

ROZDZIAŁ I

OD SKANDALU DO PROROCTWA

Oficjalną kanonizację poprzedzają zazwyczaj legendy. Legend o Witkacym było wiele. W 1958 roku Kazimierz Wyka wyróżnił ich trzy: legendę osobowości, legendę filozoficzności i legendę ka- tastrofizmu *.

Odziedziczone zostały jeszcze sprzed wojny. Nic dziwnego zre- sztą, skoro w dwudziestoleciu prawie, dzielącym artykuł Wyki od śmierci Witkiewicza, nic się właściwie w recepcji twórczości autora Szewców nie działo. Pojawiały się wprawdzie już pierw- sze sygnały późniejszego gwałtownego triumfu: entuzjastyczne recenzje, wzmianki, cytaty; jednak sposób odczytywania


a tekstów Witkacego warunkowały ciągle jeszcze opinie ukształtowane za jego życia. Toteż Wyka oprzeć się musiał bądź wprost na tam- tych opiniach, bądź na wydanej w 1957 roku księdze2 poświę- conej pamięci Witkiewicza i stanowiącej tych opinii wierny prze- kaz. Również na użytek niniejszej książki owe legendy, ukształto- wane przed wojną a bardzo żywotne jeszcze w drugiej połowie lat pięćdziesiątych, zostaną przyjęte jako punkt wyjścia.

Pierwsza z legend wskazanych przez Wykę to legenda oso- bowości, legenda biograficzna. Zaciążyła ona nad odczyta- niem dzieł Witkiewicza najmocniej i najbardziej może nieko- rzystnie. Z mnóstwa wspomnień daje się zrekonstruować postać barwna, choć nie zawsze sympatyczna, otoczona aurą towa- rzyskiego skandalu, domniemaniami narkomanii — bo tak od- czytano napisaną w pierwszej osobie Nikotyną i tak interpreto- wano adnotacje na portretach — bohater niezliczonych anegdot, maniak, osobnik niemal niepoczytalny, dyletant w sztuce i w filo-

1 K. Wyka, Trzy legendy tzw. Witkacego, „Twórczość", nr 10, 1958.

2 Stanisław Ignacy Witkiewicz. Człowiek i twórca, Warszawa 1957.


Creative Commons License Prawa do treści książki "Światopogląd Stanisława Ignacego Witkiewicza" posiada Małgorzata Szpakowska. Książka jest dostępna na licencji Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne 3.0 Polska.

▶