◀


Augusta, wykorzystałam źródła dotyczące polskich interregnów przechowywane w dużej liczbie w Haus- Hof- und Staatsarchiv w Wiedniu. Posiłkowałam się literaturą zajmującą się bezpośrednio bezkrólewiami w drugiej połowie XVI wieku. W pierwszej kolejności muszę wymienić w tym miejscu badania Stanisława Płazy, ale także Stefana Gruszeckiego. Z wcześniejszych dzieł: prace Pawła Skwarczyńskiego, Tadeusza Pilińskiego i Witolda Kamienieckiego. Korzystałam także z dzieł badaczy zajmujących się państwem i ustrojem w interesującej mnie epoce. W zrozumieniu trudnych meandrów prawa i ustroju pomocne mi były prace Anny Sucheni-Grabowskiej, Juliusza Bardacha, Wacława Uruszczaka i Adama Lityńskiego. Nie bez znaczenia były dla mnie także wcześniejsze badania Oswalda Balzera, Władysława Sobocińskiego, Adolfa Pawińskiego i Wincentego Zakrzewskiego.

Serdecznie dziękuję recenzentom mojej pracy, profesorom: Juliuszowi Bardachowi i Antoniemu Mączakowi za cenne uwagi. Szczególne podziękowania należą się mojemu mężowi, Jerzemu Urwanowiczowi, który był pierwszym surowym, acz życzliwym recenzentem tej książki. Słowa wdzięczności kieruję także do Profesor Karoliny Lanckorońskiej. Dzięki stypendium przez Nią ufundowanemu mogłam wykorzystać materiały źródłowe znajdujące się w wiedeńskim archiwum.

10


Rozdział I

ZJAZDY PARTYKULARNE

Do tej kategorii zjazdów zaliczam te zgromadzenia, które skupiały szlachtę jednej ziemi bądź województwa. Nazywam je „partykularnymi" zgodnie z nazwą uświęconą tradycją historyczną: conventio particularis. Nazwa ta nie jest więc synonimem niewielkiej wagi tych zgromadzeń, jest raczej określeniem zebrania się społeczności o lokalnym wymiarze. Znaczenie polityczne tych zjazdów było zróżnicowane.

Zjazdy o tym charakterze rozpatrywane są w okresach między kon-wokacjami, elekcjami i koronacjami. Są to cezury wyraźnie zarysowujące wzajemny wpływ tematyki obrad zarówno zjazdów partykularnych i prowincjonalnych na zgromadzenia ogólnopaństwowe, jak i tych ostatnich na zjazdy skupiające szlachtę ziemi lub województwa.Wzajemne relacje między zjazdami partykularnymi a prowincjonalnymi czy senatorskimi są także omawiane w tychże przedziałach czasowych.

1. ZJAZDY PARTYKULARNE

W OKRESIE OD LIPCA 1572 R. DO STYCZNIA 1573 R.

(OD ŚMIERCI ZYGMUNTA AUGUSTA

DO PIERWSZEGO ZJAZDU KONWOKACYJNEGO)

Dla okresu między lipcem 1572 r. a styczniem 1573 r. mamy informacje o 16 zjazdach partykularnych. Na pewno nie są to wszystkie zjazdy tego typu, które odbyły się na terenie Korony w tym okresie. Są to jednak niewątpliwie zjazdy mające największe znaczenie. Wydaje się, że gdyby były jeszcze

11


Creative Commons License Prawa do treści książki "Koronne zjazdy szlacheckie w dwóch pierwszych bezkrólewiach po śmierci Zygmunta Augusta" posiada Ewa Dubas-Urwanowicz. Książka jest dostępna na licencji Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

▶