6

nej roli, jedną ręką — żeby użyć stylistyki oskarży- cieli Brzozowskiego - zabijając Plehwego, drugą zaś wydając swoich współpracowników współpracowni- kom tegoż Plehwego. Dopiero przypadek spowodował zdemaskowanie „największego prowokatora wszyst- kich czasów". Chętniej zresztą zajmowano się wów- czas _ w zgodzie z .potoczną atmosferą kulturalną epoki - jego zagadkową psychologią niż socjalno- -politycznym mechanizmem samej afery. Wiedza o tym, ze policja może aresztować policję, nie była jeszcze wówczas przedmiotem towarzyskiej konwer- sacji, chociaż od czasów Fouchégo i Ostatniego wcie- lenia Vautrina winna należeć do integralnych skład- ników kultury europejskiej. Tegoż 14 stycznia, praw- dopodobnie około południa, otrzymuje Brzozowski wiadomość o pozytywnym dla Burcewa wyniku śledz- twa eserow, zniknięciu Azefa, równoznacznym z jego przyznaniem się do winy, i komunikacie w tej spra- wie, który CKR SR ogłosił 8 stycznia 1909 roku. w sądzie partyjnym nad Azefem brali między inny- mi udział legendarni bohaterowie Płomieni, działacze ^rodnej Woli _ Wiera Figner i Herman Łopatin. Autor Płomieni dobrze rozumiał, że tym samym Wie- ra Figner, „Antygona o spiżowym sercu", i Herman

°Patin, „przed którym chyliły się z uszanowaniem S1We §ł°wy starców", siłą rzeczy znaleźli się po stro- me Jego oskarżycieli. Obie te charakterystyki, wyjęte 2 powieści, odnosiły się do okresu sprzed lat prawie ^■zydziestu, między lutym 1880 a marcem 1881 roku.

lerwsza z tych dat oznacza nieudany zamach Chał- Unna na Aleksandra II w Pałacu Zimowym, druga zas ^bicie cara na ulicy Małej Sadowej w Petersbur- gu- Na Sadowej drugą i ostatnią bombę rzucał Polak, gnący Hryniewiecki, wraz z Waryńskim członek re-

o ucyjnego koła polskiego w petersburskim Insty- 16 Tecnnologicznym i żarliwy jednocześnie wy-

7