lna próba analizy „twórczości" Brzozowskiego odsyła bezpośrednio do jego „życia", a związkowi te- rnu może przeczyć tylko ostra doktrynalna ślepota. Kilkudziesięcioletnia historia recepcji tego dzieła jest zresztą tyleż historią recepcji „twórczości" co „ży- cia" 15. Wydaje się więc konieczne zarysowanie per- spektywy właściwego rozumienia relacji między twór- czością Brzozowskiego a jego osobowością, zwłaszcza że szczególnie w przypadku tego twórcy tradycyjny podział na „życie" i „dzieło" ujawnia swoją schema- tyczność, gdyż o tyle twórczość Brzozowskiego jest jego osobowością, o ile osobowość jest twórczością. W odróżnieniu od dyskutantów z 1908 roku znamy już biografię niemieckiego kompozytora, Adriana Lever- kiihna, pióra Tomasza Manna. Aforyzm Nietzschego jednak: „każdy, kto kiedykolwiek zbudował jakieś no- we niebo, znajdował moc do tego dopiero we wła- snym piekle" — jest starszy i od tej pracy, i od tej dyskusji. Ale ten, kto zrozumiałby go w 1908 ro- ku, musiał napisać chociaż Tonio Krogera, jeśli nie Notatki z podziemia.

Aby zrozumieć, czego mimo oczywistej bystrości w zacietrzewieniu Haecker nie zrozumiał, zestawmy jeszcze kilka dat i faktów. Dwa i pół roku wcześniej, 15 listopada 1906 roku, w westybulu Politechniki Lwowskiej, w której autor Płomieni wygłaszał entu- zjastycznie przyjmowane odczyty o „światopoglądzie pracy i swobody", rozrzucono broszurę: Materiały śledztwa żandarmskiego z roku 1898 w sprawie To- warzystwa Oświaty Ludowej. 1. Zeznania Leopolda Stanisława Leona (3 imion) Brzozowskiego. Broszurka wydana nakładem Drukarni Narodowej we Lwowie

16 Dowodzi tego M. Sroka zarówno w swoich komentarzach do Listów, jak i w przedmowie tej edycji. Zob. M. Sroka: Legendy Brzozowskiego, [w:] Listy, wyd. cyt., t. I, s. VII—LXII.

2 — S. Brzozowski...

1T